ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಗೀತೆಯ ಶ್ಲೋಕ ೮ರಲ್ಲಿ ನಾನೇ ಕರ್ತ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವೇ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ತೃತ್ವದ ಭಾವವನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಚೈತನ್ಯದ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವುದೇ ಮುಕ್ತಿಯ ದಾರಿ.
ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಗೀತೆಯ ಶ್ಲೋಕ ೭ರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳ ಸಾಕ್ಷಿ ಚೈತನ್ಯವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡುವುದೇ ಬಂಧನ; ತನ್ನ ಸಾಕ್ಷಿಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುವುದೇ ಮುಕ್ತಿಯ ದಾರಿ.
ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಗೀತೆಯ ಶ್ಲೋಕ ೬ರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ–ಅಧರ್ಮ, ಸುಖ–ದುಃಖಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆತ್ಮವು ಕರ್ತನೂ ಅಲ್ಲ, ಭೋಕ್ತನೂ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಸದಾ ಮುಕ್ತಸ್ವರೂಪಿ.
ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಗೀತೆಯ 5ನೇ ಶ್ಲೋಕವು ಆತ್ಮನು ವರ್ಣ, ಆಶ್ರಮ ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತನಲ್ಲ; ಆತನು ಅಸಂಗ, ನಿರಾಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಾಕ್ಷಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಂಡು, ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವಾಗ ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಬಂಧಮುಕ್ತಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ನೀನು ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲ; ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೋ.
ಜನಕ ಉವಾಚ: ಕಥಂ ಜ್ಞಾನಮವಾಪ್ನೋತಿ ಕಥಂ ಮುಕ್ತಿರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ । ವೈರಾಗ್ಯಂ ಚ ಕಥಂ ಪ್ರಾಪ್ತಮೇತದ್ ಬ್ರೂಹಿ ಮಮ ಪ್ರಭೋ ॥
ನಿತ್ಯಾನಂದಕರೀ ವರಾಭಯಕರೀ ಸೌಂದರ್ಯ ರತ್ನಾಕರೀ ನಿರ್ಧೂತಾಖಿಲ ಘೋರ ಪಾವನಕರೀ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮಾಹೇಶ್ವರೀ । ಪ್ರಾಲೇಯಾಚಲ ವಂಶ ಪಾವನಕರೀ ಕಾಶೀಪುರಾಧೀಶ್ವರೀ ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ಕೃಪಾವಲಂಬನಕರೀ ಮಾತಾನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರೀ ॥ 1 ॥
ಅಸ್ಯ ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ದಿವ್ಯ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರ ಮಹಾಮಂತ್ರಸ್ಯ, ವಶಿನ್ಯಾದಿ ವಾಗ್ದೇವತಾ ಋಷಯಃ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಃ, ಶ್ರೀ ಲಲಿತಾ ಪರಾಭಟ್ಟಾರಿಕಾ ಮಹಾ ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರೀ ದೇವತಾ, ಐಂ ಬೀಜಂ, ಕ್ಲೀಂ ಶಕ್ತಿಃ, ಸೌಃ ಕೀಲಕಂ, ಮಮ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಕಾಮ ಮೋಕ್ಷ ಚತುರ್ವಿಧ ಫಲಪುರುಷಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥೇ ಲಲಿತಾ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರೀ ಪರಾಭಟ್ಟಾರಿಕಾ ಸಹಸ್ರ ನಾಮ ಜಪೇ ವಿನಿಯೋಗಃ
ಅಪವಿತ್ರಃ ಪವಿತ್ರೋ ವಾ ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಂ᳚ ಗತೋಽಪಿವಾ । ಯಃ ಸ್ಮರೇತ್ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷಂ ಸ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯಂತರ ಶ್ಶುಚಿಃ ॥ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ! ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ! ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷಾಯ ನಮಃ